رفتارشناسی معرفتی انسان عصر مدرن

دیگه فرصت تفکر نداریم .

 

بیحوصلگی انسان عصر مدرن برای یافتن و فهمیدن

رفتار شناسی معرفتی انسان مدرن

بررسی زندگی انسان عصرمدرن، نه فقط از حیث تحول  تکنولوزیک یا دگرگونی پایه های روابط انسانی اهمیت دارد، بلکه از حیث رفتارشناسی معرفتی وعطش آدمی برای فهم جهان نیز قابل تامل است .

بنابراین درنوشتارحاضر به دو مقوله زیرمیپردازم :

1- احساس سیری و بیحوصلگی انسان عصر مدرن برای یافتن و فهمیدن و چرایی آن .

2 - تاثیر رسانه ها در ایجاد چنین حالتی .

وقتی در تاریخ علم و شرح احوال دانشمندان بزرگ می‌خوانیم که برای فهم یک مطلب، کتابی را برای چندین بار مرور کرده و یا برای یافتن پرسشی علمی ، شهرها را یکی پس از دیگری طی نموده تا به استادی برسند وجوابش را به دست بیاورند ، آنگاه است که پیش خودمان فکر می‌کنیم، طرف چه حال و حوصله‌ای داشته و چقدر بیکار بوده. مگر جواب یک سوال یا فهم یک مطلب چقدر اهمیت داشته   که آدم وقتش را برای آن تلف کند.

رفتار شناسی معرفتی انسان اعصار گذشته   و مقایسه آن با معرفت یابی انسان امروز ،این حقیقت را به ما مینمایاند که انسان امروز بی حوصله شده و این بی حوصلگی علمی و معرفتی ناشی از کاهش عطش آدمی برای فهمیدن است . انسان امروز برای مطالعه و فهم جهان ، فرصت کافی ندارد چون عطش فهمیدن ندارد ، وعطش کاوش و یافتن ندارد ، چون انسانی اشباع شده از دیتاهای مختلف شده است . او از کودکی فقط خوانده و خوانده بدون آنکه بداند برای چه باید بخواند و محفوظاتش به چه درد زندگیش میخورند.   انباری از اطلاعات گوناگون که هر لحظه اراده کند می‌تواند هزاران صفحه مطلب را درپیش خود ببیند. آنقدرغرق در مطالب مختلف است که بر خلاف گذشته‌ها ، اینبار باید دست به انتخاب و گزینش بزند. از همین جهت به خلاصه ها  رومیاورد . نوشته‌ای را می‌پذیرد که در کوتاهترین زمان ، بیشترین مطلب را به او منتقل کند.

از اینجاست که همان پدیده معروف مینی مالیستی یا ساندویچی شدن معرفت بوجود میاید   و درست در همین نقطه است که باید بتوانی برای انتقال مفاهیم بلند وعمیق   به انسانی عجول و بیحوصله ،   قیچی دست بگیری و نوشته‌هایت را کوتاه کنی و آنقدر از شاخ و برگ‌هایش بزنی و اصل مطلب را با زبانی ساده و همه فهم بیان کنی ، که بشود در چند سطر یا صفحه خلاصه‌اش کرد.

اینجاست که باید هنر نویسنده جلوه‌گری کند و از تعلیق یا هر هنر دیگری بهره ببرد تا اعجازی بیافریند که خواننده بی حوصله و عجول را تشنه کرده   و به پیگیری ادامه مطالب در صفحات بعدی یا در سایه نوشته‌ها مشتاق کند .

این واقعیت نه تنها در عرصه رسانه های مکتوبی چون کتاب ، روزنامه‌ ، مجلات، سایت‌ها و وبلاگ‌های اینترنتی اتفاق افتاده، که حتی پای آن به عرصه های صوتی و تصویری و در یک کلام هر ابزاری که   برای انتقال مفهوم ومطلبی باشد، نیز کشیده شده است.

پربیننده ترین بخش خبری، بخشی میشود که درکمترین زمان ، جدی ترین خبرها را به اطلاع برساند. رشد  خبرهای شست ثانیه ای یا مقبولیت بخش خبری 20:30 شبکه دو ناظر برهمین مدعاست.

  جمله معروف " فیلم خوب باید خودش را درهمان  چند دقیقه اول نشان دهد " یا روی آوردن به فیلم های کوتاه ، به همین مطلب اشاره میکند . محبوب‌ترین وبلاگ‌ها، وبلاگ‌هایی میشود که در چند پاراگراف انبوهی از مطلب را به   شیوا ترین و زیباترین بیان به خواننده منتقل کند. رمان‌های چند جلدی نیز جای خودشان را به داستان‌های کوتاه و مینی مال داده اند.

همه اینها نشان ازشتابزدگی و درعین حال بیحوصلگی انسان عصر مدرن برای فهم ودریافت معرفت دارند .

به خلاف انسان عصر دیروزکه در جهانی ناشناخته می‌زیست و هرچیزی برای اوایجاد سوال می‌کرد، انسان این عصر به لطف تلویزیون و ماهواره و رسانه‌های جمعی به سیری کاذب رسیده است. احساس سیری معرفتی می‌کند . تشنگی‌اش از بین رفته ، اقیانوسی شده به عمق یک بند انگشت. مغزش همانند ذات رسانه شده که ازهر چیزی سر در می‌آورد ولی فقط در حد چند کلمه . درست مانند یک ژورنالیست .

احساس نیازبه جستجو و تفکر در چند و چون عالم   نمی‌کند چون وظیفه معرفت آموزی و شناخت جهان ناشناخته را بعهده تلویزیون و سیستم آموزشی گذاشته   و خودش را مسئول فرا رفتن از این آموخته‌ها و تأمل در عالم نمی‌داند . بنابراین تنها معرفتی را میپذیرد که از طریق رسانه ها دراختیارش قرارگیرد . حاصل این خوراک معرفتی آماده که از سوی رسانه در اختیار انسان این عصر قرار میگیرد ، بیحوصلگی و عدم تلاش برای تدبر و فهم جهان میشود .

بنابراین چاره‌ای نداری جز آنکه برایش ساندویچی بگویی و بنویسی و بسازی . مطالب طولانی و بلند را کوتاه کنی ، کتابهای چند جلدی را به یک کتاب کوچک تبدیل کنی و همه حرفت را در همان چند پاراگراف بزنی . باید برایش ساده و همه فهم بنویسی چون حوصله فکر کردن هم ندارد . بهرحال این اقتضای معرفت آموزی مدرن است .

و اما... ما دو راهکار بیشتر پیش رو نداریم .

1- زیر بار این اقتضائات نرویم و پربنویسیم و پر بگوییم و گوربابای عصر مدرن .

 2 -   بنا به جبر زمانه ازاین قافله جا نمانیم و گنجینه فرهنگی اسلامی – ایرانیمان را برای انسان این عصرهمان گونه که میپسندد   بازگو کنیم . باید دست بکار شویم و از دل متون اصیل و عمیق ایرانی و اسلامی عصاره آن را به مخاطب نه چندان تشنه عرضه نماییم . باید او را مشتاق کنیم تا خودش در پی یافتن برآید . باید او را تشنه کرد تا در پی سوال، طالب پاسخ شود . باید به او فهماند که سیری اش کاذب است، باید سوال انگیز شد ...

 

که فرمود : افلا یتدبرون ...

 

آب کم جو، تشنگی آور بدست             تا بجوشد آبت از بالا و پست

/ 20 نظر / 8 بازدید
نمایش نظرات قبلی
ارغوان

شعر جديد! [چشمک] منتظر نقد [گل]

جدا این خاک اصفهان عجب خاکیه !!!! آقای سجاد زاده، شما هم بله ؟؟؟؟!!! فکر نمیکردم تا این حد دغدغه مند باشین. . .

بهشتی نژاد

با سلام . سید خیلی از دستتون ناراحتیم . شما دیگه چرا ؟؟؟؟؟؟؟[سوال][ناراحت] تو جلسه دکتر انوشه صحبت هایی کردیید که از شما انتظار نمی رفت[تعجب][گریه][عصبانی]

نسیم

سلام. در راستای اینکه هنوز به روز نکردید یه جمله بگم. من با این مدل ساندویچی ها موافقم. اتفاقا اینکه بشه در مدت کم مطالب مفید آموخت خوبه. البته نه مطلق خوب اما بهتر از هیچه!

حبیب محمدزاده

سلام صفحات گرامافون با سه شعر شروع شد منتظر نقد و نظر ارزشمند شما هستم

مهدی

سلام عزیز سرت خیلی شلوغه پس کی در س می خونی در باره ایدز هم که مشغول به اطلاع رسانی هستید بابا ای ول!!!

ارغوان

با سلام، خدمت دوستان گرامي اين يك فراخوان جهت همكاري شما در انجام يك تحقيق اجتماعي است، شما با پاسخ مثبت به اين فراخوان در فضاي نمونهاي قرار خواهيد گرفت و ممكن است اين تحقيق در صورت رسيدن افراد همكار به فضاي نمونهاي نزديك صد نفر در يك كتاب بدون ذكر نام شما مطرح شود، شما با پاسخ مثبت به اين طرح، بيش از سپاس من، با كمك به انجام يك عمل تحقيقي در يك امر اجتماعي پيشبرنده خواهيد برد، در صورت تمايل به همكاري پس از خواندن داستان مسافر شك، سوالهاي بعد از آن را در كامنتها كپي كنيد و اولين جوابي كه براي آنها به ذهنتان ميرسد را، با رعايت قوانين پاسخ گويي مبني بر گزينهاي بودن يا توضيحي بودن سوال بنويسيد. توجه داشته باشيد كه بدون صرف وقت زيادي ميتوانيد گزينهي مورد نظر خودتان را باقي بگذاريد و باقي گزينهها را حذف بفرماييد. لطفا نظرتان را خصوصي نكنيد و با اسم خودتان براي من كامنت بگذاريد، اما در صورتي كه مايل نيستيد ديگران نظر شما را مطالعه كنند به سوال آخر پاسخ بلي بدهيد و در اين صورت من در ويرايش نظرها نام شما را حذف خواهم كرد و نظر شما با عنوان آقا يا خانم شماره فلان تاييد خواهم كرد. با ارادت و سپاس فراوان ارغوان اشتر

Nice girl

سلام منم نگران جوونام خودمم یه جوونم و نگران خودم! به وب ما هم سر بزنید[گل][گل]

سید محمد سجادزاده

سلام . دوست عزیزی که در مورد جلسه دکتر انوشه و صحبتهای اجرام توی جلسه پرسیدین ، کاش بهم میگفتین کدوم صحبتهام را میگفتین . تا میتونستم جواب بدم .

انسان امروز و تفکر؟![سوال][قهقهه] حالا خوبه خدا کلی از علم اموزی ایه اورده.