دل نگرانی های یک خرده جامعه شناس

لطفا این وبلاگ را با نرم افزار Mozilla مشاهده بفرمایید. درغیر اینصورت صفحات کامل باز نمیشوند.

جریان شناسی عرفان و معنویت های نوین 1
ساعت ٧:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٩/۳   کلمات کلیدی: عرفان و معنویت های نوظهور ،سوپرمارکت عرفان ،معناگرایی

 

خانه معجزات دروغین خراب است ...

 

1- دستی نوشت نام تو را ، نون والقلم ...

2- زندگی آدمیان از زمان آدم علیه السلام تا کنون همراه با معنا و معنویت بوده و در هیچ دوره ای نام خدا به فراموشی سپرده نشده است. گویی آدمی همیشه در پی خدایی بوده تا او را سجده کند و انگار برای فرزند آدم، دنیای بی خدا، چیزی کم داشته است.

3- هرچند همیشه یاد خدایی، برای فرزندان آدم مهم بوده است و در مطالعات انسان شناختی و جامعه شناختی دین، هیچ تمدنی بدون حضور خدایگان و الهگان، وجود نداشته، اما آنچه اهمیت دارد آن است که این الهگان گوناگون و رنگ و وارنگ، تاچه حد واقعیت بیرونی داشته اند و تا چه حد ساخته ذهن و خیال آدمیان بوده اند.

4- واقعیت آن است که انسان حتی زمانی که از خدای واقعی و پروردگارش دور شده، ولی باز هم جایگزینی برای او قرار داده تا نیاز فطری اش را جبران نماید. خدایانی که گاه از چوب و سنگ و گاه از مال و قدرت و شهوت و گاه از علم و مکاتب فلسفی و اجتماعی ساخته شدند. گویی آدمی برای رفع تشنگی اش به گندابی روی آورده که هر چه بیشتر از آن می نوشد، بیشتر تشنه می شود و رفع تشنگی نمی کند. و چه جای تعجب که فقط یک حقیقت زلال، عطش آدمی را پاسخگوست و هر آنچه جایگزین آن باشد، با هر عنوان و نامی، نمی تواند این نیاز را تامین نماید.

5- و خداوند رسولانی فرستاد از جنس آدمیان تا مُذکِر باشند و یاد آورنده، برای انسانی که شریک و جایگزین برای خدای واحد قرار داده، که فرمود : (انما انت مذّکر ، لست علیهم بمسیطیر)

6- بسیاری از بزرگان جامعه شناسی و روان شناسی و فلسفه، از قرن هجدهم تا کنون، بیان می داشته اند که دین و معناگرایی به تدریج با گسترش علم و تکنولوژی، از صحنه زندگی انسان حذف خواهد شد و روزگار، روزگار مرگ خدا و ادیان است، اما مگر تشنگی ذاتی آدمی را، خدایان علم و تکنولوژی و قدرت و برهنگی میتوانند سیراب کنند؟ به فرض که چند صباحی آدمی در غفلت بسر برد و از آب آلوده ای نوشد. مگر خورشید زیر ابر می ماند و جان شیفته آدمیان تاب دروغ و ریا را می آورد؟ پیش بینی علملی اعلام و اقطاب والای جامعه شناسی و روان شناسی و فلسفه، محقق که نشد هیچ، گرایش انسان به معنایابی و معنویت، تا جایی رسید که سرفصل عمده ای در جامعه شناسی دین تحت عنوان « جنبش های نو پدید دینی» مورد بررسی قرار گرفت.

7- و چه کند ماست بندی که ماستش ترش شده، الا اینکه آن را دوغ کند و به خلق الله بفروشد. تمدن غرب هنگامی که دریافت ماست مدرنیته اش ترشیده، و فرزند آدم یاد تشنگی اش افتاده، ماستش را دوغ کرد و نامش را عرفان و معنویت مدرن گذاشت تا در این بازار هم متاعی برای فروش داشته باشد. و چه عرفانی برای تمدن غرب،  بی خطر تر از عرفان های سرخپوستی و شرقی و هندی و ابداعات روان شناختی.

8- ما در عصر گرایش مجدّد آدمی به سوی معنا و معنویت سیر می کنیم و در این سوپر مارکت ادیان و عرفان، غرب بی متاع نیست. غربی که هیچ گاه در سابقه تمدنی و اندیشه ای اش، میانه ای با معنویت و عرفان و امر ماورایی نداشته و حتی دین داری اش را، قرین عقل معاش اندیش اش کرده بود، امروز خودش را صاحب سبک در عرفان میداند و صادرات عرفان می کند.

9- و خاک بر سر مردمانی که خودشان بر سر گنجینه عرفان و دین و معنا نشسته اند و تشنه بر سر ساحل در پی آب می دوند. آنهم آبی که رفع عطش نمی کند و تأثیرش جز برای اندک زمانی باقی نخواهد ماند و راه به جایی نخواهد برد..

9- در پی آن باش، که آنی دارد ...

10-آنچه در پی می آید، قسمت اول از مجموعه گفتارهایی ست که در موضوع جریان شناسی عرفان و معنویت به محضر نقاد و جستجوگرتان تقدیم می گردد .

 

در این مکاره بازار افسون

در این قحطی آیینه

ایمان من آفتاب است.

در این کهنه بازار غفلت

در این غربت ناتوانی

به درمان نومیدی خویش می نویسم:

بخوان با من ای جان جادویی من

بخوان:

خانه معجزات دروغین خراب است ...